Nieznane, 1929

Zdjęcie z roku 1929, zrobione w sali lekcyjnej szkoły podstawowej. Nie wykluczone, że szkoła mieściła się w budynku, który nie był wybudowany z przeznaczeniem jako budynek szkolny, a jedynie został zaadoptowany w tym celu. Świadczyć o tym mogą drzwi prowadzące do innego pokoju, które zostały zablokowane wieszakiem na ubrania

W klasie panuje dyscyplina, a do zdjęcia wszyscy uczniowie usiedli z przykładnie założonymi rękami na plecach. Nad porządkiem czuwa nauczyciel z pruskim wąsikiem.

Nazwiska uczniów być może wypisał wąsaty nauczyciel ze zdjęcia, albo - co wydaje się bardzo prawdopodobne - ktoś zupełnie inny, ktoś nieznający dobrze imion wszystkich dzieci. Przemawia za tym fakt, że przy niektórych nazwiskach ich po prostu brakuje. Druga sprawa, że niektóre imiona zostały zapisane w formie skróconej i nie bardzo wiadomo dlaczego akurat te, a inne zapisał w pełnej formie ? Może powodem był pośpiech podczas podpisywania ?

Chłopcy nie mają mundurków szkolnych. Ubrania są dowolne, schludne i czyste. 

Na zdjęciu na dole, w ostatniej ławce siedzi samotnie jeden z chłopców. Być może była to tzw. ośla ławka, bo patrząc na niego wydaje się, że nie jest on zadowolony z przebywania w tym miejscu, a ponieważ w wielu ławkach siedziało po trzech uczniów z powodzeniem mógł się zmieścić gdzieś w rzędzie wcześniej.

Bytkowice, 1936

Zdjęcie zrobiono w roku szkolnym 1936/37 w Bytkowicach. Fotograf przyszedł podczas zajęć lekcyjnych i nie wydaje się by ktokolwiek z fotografowanych był zaskoczony jego wizytą w klasie tego dnia. Myślę, że już wcześniej nauczyciel poinformował dzieci i rodziców, że będzie robione zdjęcie klasowe. Przed samą wizytą fotografa lub nawet podczas jego obecności przygotowano wszystko tak, aby zdjęcie wyszło udane i przedstawiało pilnych uczniów klasy I a. Wszystkie dzieci siedzą z dłońmi ułożonymi na ławce. Jeżeli komuś się zdarzyło inaczej, to prawdopodobnie trzyma je na kolanach, co też pewnie było uznane za poprawną postawę siedzącą. Przed każdym z uczniów leży otwarta książka i chciałbym napisać, że to elementarz ale mam wątpliwości ze względu na jej format. Na ławkach brak zeszytów i przyborów do pisania. Wszystkie dzieci są dobrze ubrane i zadbane. Nie obowiązują mundurki szkolne.

Dziewczynki z włosami dłuższymi niż do ramion mają je zaplecione w warkocze. Brak uśmiechu na ich twarzach  bynajmniej nie świadczy o ich smutku. Wtedy po prostu nie wypadało się uśmiechać na zdjęciu a by zachować powagę na niektórych twarzach można wręcz dostrzec zaciśnięte usta.

Chłopcy ostrzyżeni według obowiązującej "mody", czyli cała głowa bardzo krótko, niemal do skóry i nieco dłuższa opadająca na czoło, grzywka. Na zdjęciu poniżej w pierwszej ławce siedzą prymusi, w drugiej ławce pierwszy od prawej klasowy rozrabiaka. To było zbyt wiele, by oczekiwać, że podporządkuje się on wszystkim zasadom obowiązującym podczas zdjęcia. Dłonie owszem położył jak należy ale nie wytrzymał siedząc oparty i wychylając się do przodu o mało nie zasłonił kolegi siedzącego po jego prawej stronie. Być może wychylił się dlatego, że sam siedząc oparty byłby częściowo zasłonięty przez dziewczynkę z pierwszego rzędu i może posądzenie o bycie rozrabiaką jest niesłuszne :)

Na tablicy pięknie wykaligrafowane wyrazy i uczeń w mundurku trzymający kredę w miejscu jakby na chwilę przerwał pisanie. Czym sobie zasłużył, że to własnie on stanął przy tablicy ?

Czy dlatego, że miał na sobie mundurek, czy po prostu najładniej pisał na tablicy ?

Obok nauczyciela stoi dziewczynka i chłopiec w mundurku szkolnym trzymający pod pachą książkę. Być może to są dzieci nauczyciela, bo nie widać w ławkach zbyt wielu wolnych miejsc, które mogłyby opuścić, a chłopiec opiera się łokciem o udo nauczyciela.

Podpisane "Zuzia Augustyniak, Klassa I a 1936 / 7 ". Poniżej dopisane "Klasa I a 1936 - 7 Bytkowice lub Bytkowce".

Łódź, 1930

Zdjęcia z Gimnazjum Humanistycznego w Łodzi zrobione na dzień przed egzaminem maturalnym a więc również przed balem maturalnym, z którego zdjęcie zamieszczone zostało w poprzednim poście. Na pierwszym zdjęciu uczniowie wraz z nauczycielami i dyrektorem. Z wyjątkiem dwóch wszyscy uczniowie są w mundurkach szkolnych.

Zdjęcie drugie zrobiono w klasie. Od razu dostrzega się zupełnie inny nastrój wśród uczniów. W przeciwieństwie do zdjęcia poprzedniego na tym zachowują się swobodnie i uśmiechają się. Przy drzwiach stoi nauczyciel a na pierwszym planie, oparty o ławkę siedzi prawdopodobnie dyrektor szkoły.

8-sma klasa w przededniu dopuszczenia do egzaminów maturalnych z p.p. profesorami

Nieliczni z pośród wielu w dniu 30 IV 1930 dyrektorem

Na szczególną uwagę zasługuje postać pojawiająca się na wszystkich trzech zdjęciach, jak sądzę dyrektor szkoły. Wydaje się być nieco nieobecny, z twarzą kompletnie pozbawioną emocji i wiecznie splecionych rękach. Może był bardzo dobrym dyrektorem i pedagogiem ale zdjęcia ukazują go jako człowieka posępnego i niezaangażowanego w to co właśnie się dzieje dookoła.

Kościan, 1936

Zdjęcia klasowe z roku 1936 przedstawiające uczniów tej samej klasy z gimnazjum w Kościanie.

Na pierwszym i drugim zdjęciu obecna jest osoba w mundurze przypominającym raczej mundur wojskowy niż szkolny.

Dawne gimnazjum w Kościanie to obecnie I Liceum Ogólnokształcące. Informacje na temat szkoły dostępne są tutaj.

W klasie

Oddzielną grupę stanowią fotografie wykonywane w pomieszczeniach, najczęściej w klasie. Wykonanie takiej fotografii wymagało więcej przygotowań od zrobienia zdjęcia w świetle dziennym. Aparaty analogowe jeszcze do niedawna nie posiadały wbudowanej lampy błyskowej, automatycznej przesłony i czasu migawki. Wszystkie te parametry należało poprawnie ustawić uwzględniając oświetlenie pomieszczenia, odległość od fotografowanego elementu i rodzaju lampy błyskowej - jeśli była stosowana.
Teraz, gdy sam fotografuję cyfrówką i efekty oglądam bezpośrednio po zdobieniu zdjęcia mogę zdecydować o jego powtórzeniu jeśli uznam je za nieudane. Wtedy jeśli zdjęcie zostało zrobione nieprawidłowo nie było szansy na naprawę błędu bo o nim fotograf dowiadywał się dopiero w ciemni fotograficznej.

Nieznane miejsce i czas wykonania zdjęcia. W klasie są kaloryfery co świadczy o centralnym ogrzewaniu w budynku. To oraz klasa ponad 50 chłopców wydaje się raczej wskazywać na szkołą miejską. U wielu uczniów dłonie ułożone obok siebie na blacie - to wzorowa pozycja siedząca w ławce.

Nieznane miejsce i czas wykonania obu zdjęć. Mogą pochodzić z tej samej szkoły i być wykonane w tym samym czasie. W klasie ponad ok. 40 dzieci ale tym razem klasa koedukacyjna. Fartuszki z białymi kołnierzykami, w których są dziewczynki oraz worki na buty (pamiętam jak sam takie nosiłem) wiszące przy ławkach skłaniają mnie do przypuszczenia, że zdjęcia mogło być wykonane w latach 1955 - 1975.

Poznań, rok 1931, klasa V

Podpisy po drugiej stronie zdjęcia, w tym informacja o właścicielu zdjęcia.